{"id":198,"date":"2026-05-15T10:48:55","date_gmt":"2026-05-15T10:48:55","guid":{"rendered":"https:\/\/prizmamedium.com\/?p=198"},"modified":"2026-05-15T10:48:55","modified_gmt":"2026-05-15T10:48:55","slug":"historia-e-kalase-se-prizrenit","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/prizmamedium.com\/tr\/historia-e-kalase-se-prizrenit\/","title":{"rendered":"Historia e Kalas\u00eb s\u00eb Prizrenit"},"content":{"rendered":"<div class=\"wp-block-post-time-to-read\">8\u201312 minuta<\/div>\n\n\n<p>Kur fokusohemi n\u00eb struktur\u00ebn e kalas\u00eb, si\u00e7 tregohet edhe n\u00eb histori, shihet se ajo \u00ebsht\u00eb e rrethuar nga muret me lart\u00ebsi dhe trash\u00ebsi t\u00eb madhe q\u00eb mbrojn\u00eb qytetin. N\u00eb an\u00ebn tjet\u00ebr, duke par\u00eb vendndodhjen dhe form\u00ebn e kalas\u00eb, v\u00ebrehet se Vitruviusi ka ndjekur rekomandimet e dh\u00ebna p\u00ebr nd\u00ebrtimin e k\u00ebshtjell\u00ebs. Vitruvius, n\u00eb librin e tij &#8220;De Architectura V&#8221; (mbi arkitektur\u00ebn), thekson se kalat\u00eb nuk duhet t\u00eb ken\u00eb planimetri katrore ose k\u00ebnde t\u00eb sakta, p\u00ebr t\u00eb mos lejuar q\u00eb armiku t\u00eb fshihet, ato duhet t\u00eb rrethohen nga nj\u00eb terren i ashp\u00ebr p\u00ebr t\u00eb v\u00ebshtir\u00ebsuar afrimin dhe rrug\u00ebt q\u00eb \u00e7ojn\u00eb te portat duhet t\u00eb jen\u00eb t\u00eb lakuar. N\u00eb k\u00ebt\u00eb kuptim, kalaja e Prizrenit \u00ebsht\u00eb e nd\u00ebrtuar n\u00eb terren t\u00eb ashp\u00ebr, p\u00ebr t\u00eb par\u00eb armikun nga t\u00eb gjitha k\u00ebndet, nuk ka k\u00ebnde t\u00eb mprehta dhe \u00ebsht\u00eb projektuar sipas form\u00ebs s\u00eb topografis\u00eb n\u00eb t\u00eb cil\u00ebn ndodhet. Gjithashtu, hetimet tregojn\u00eb se sipas raportit me topografin\u00eb dhe ndarjet brenda saj, kalaja p\u00ebrb\u00ebhet nga tre pjes\u00eb kryesore si &#8216;kalaja e sip\u00ebrme&#8217;, &#8216;kalaja e poshtme&#8217; dhe &#8216;zona jugore e kalas\u00eb&#8217;.<\/p>\n\n\n\n<p>Qyteti i Prizrenit ka qen\u00eb gjithmon\u00eb i njohur si kryeqyteti kulturor i Kosov\u00ebs me vlerat e tij t\u00eb pasura t\u00eb trash\u00ebgimis\u00eb kulturore dhe ka sh\u00ebrbyer si depo kujtimesh p\u00ebr rajonin me struktur\u00ebn e tij t\u00eb shtresuar historike, q\u00eb i p\u00ebrket periudhave t\u00eb ndryshme. Qyteti mund t\u00eb konsiderohet si nj\u00eb nga qytetet m\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme jo vet\u00ebm t\u00eb rajonit, por edhe t\u00eb Evrop\u00ebs Juglindore me t\u00eb kaluar\u00ebn e tij parahistorike dhe vlerat e trash\u00ebgimis\u00eb. P\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb n\u00eb t\u00eb dh\u00ebnat historike datojn\u00eb, nd\u00ebrmjet viteve 87-150 vjet para lindjes s\u00eb Krishtit, si Thermidava, pastaj u sh\u00ebnua si Theranda n\u00eb hartat e p\u00ebrpiluara n\u00eb shekullin III dhe u em\u00ebrua Pertizen n\u00eb vepr\u00ebn \u2018Deadeficis\u2019 t\u00eb Justinianit.<sup>1<\/sup>&nbsp;N\u00eb k\u00ebt\u00eb pik\u00eb, mendohet se vendbanimi i p\u00ebrmendur ishte qyteti romak Theranda, i vendosur af\u00ebr Suharek\u00ebs, pak jasht\u00eb kufijve t\u00eb qytetit t\u00eb sot\u00ebm t\u00eb Prizrenit.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Kalaja, e cila p\u00ebrcakton qytetin e Prizrenit dhe dominon sot siluet\u00ebn e qytetit, zona e n\u00ebnkalas\u00eb, lumi Bistrica (Lumbardhi) dhe pjesa ku ndodhet Ura e Gurit p\u00ebrb\u00ebjn\u00eb b\u00ebrtham\u00ebn kryesore historike ku qyteti ka nj\u00eb t\u00eb kaluar m\u00eb t\u00eb thell\u00eb dhe aty ku p\u00ebrjetohet shtresimi historik. N\u00eb k\u00ebt\u00eb kuptim, ve\u00e7an\u00ebrisht Kalaja e Prizrenit mund t\u00eb p\u00ebrkufizohet si nj\u00eb nga simbolet dhe pikat m\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme t\u00eb qytetit. E vendosur n\u00eb qendr\u00ebn historike t\u00eb qytetit, n\u00eb nj\u00eb lart\u00ebsi prej 525 metrash mbi nivelin e detit, kalaja jo vet\u00ebm q\u00eb p\u00ebrfaq\u00ebson nj\u00eb pjes\u00eb t\u00eb paz\u00ebvend\u00ebsueshme t\u00eb qytetit sot, por i jep edhe kuptime dhe pasuri t\u00eb reja qytetit me historin\u00eb e saj.<\/p>\n\n\n\n<p>Kur fokusohemi n\u00eb historin\u00eb e kalas\u00eb, gjurm\u00ebt e jet\u00ebs n\u00eb rajon tregojn\u00eb se vendbanimi i par\u00eb n\u00eb qytet daton qysh prej koh\u00ebs parahistorike. G\u00ebrmimet dhe gjetjet, ve\u00e7an\u00ebrisht ato t\u00eb vitit 2004 (p\u00ebrve\u00e7 studimeve t\u00eb m\u00ebparshme), zbuluan se jeta n\u00eb kala shkon prapa deri n\u00eb epok\u00ebn e bronzit.<sup>2<\/sup>&nbsp;K\u00ebshtu, historia e vendbanimeve n\u00eb Prizren daton nd\u00ebrmjet viteve 1200 \u2013 3300. N\u00eb k\u00ebt\u00eb aspekt duhet theksuar vendndodhja strategjike e kalas\u00eb n\u00eb vendosjen e vendbanimeve t\u00eb para n\u00eb rajon. Si\u00e7 shihet n\u00eb t\u00eb gjitha vendbanimet parahistorike, edhe vendbanimi i par\u00eb n\u00eb rajonin e Prizrenit ishte n\u00eb nj\u00eb vend t\u00eb strehuar, t\u00eb lart\u00eb, q\u00eb ofron mund\u00ebsi p\u00ebr t\u00eb v\u00ebzhguar zon\u00ebn p\u00ebrreth, q\u00eb \u00ebsht\u00eb m\u00eb e leht\u00eb p\u00ebr t\u2019u mbrojtur nga armiku dhe me qasje m\u00eb t\u00eb af\u00ebrt tek burimet ujore. N\u00eb k\u00ebt\u00eb kuptim, pjesa e kalas\u00eb e cila ofron kushte t\u00eb tilla, vije n\u00eb krye t\u00eb lokacioneve strategjike n\u00eb k\u00ebt\u00eb zon\u00eb. P\u00ebrve\u00e7 k\u00ebsaj, rruga q\u00eb kalon buz\u00eb lumit, posht\u00eb kalas\u00eb lidhet drejtp\u00ebrdrejt me r\u00ebnd\u00ebsin\u00eb strategjike t\u00eb vendndodhjes s\u00eb kalas\u00eb. Rruga, e cila edhe sot \u00ebsht\u00eb&nbsp;<em>aksi<\/em>&nbsp;m\u00eb i r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm i qytetit, q\u00eb n\u00eb histori u quajt Ulpiana, \u00ebsht\u00eb pjes\u00eb e rrug\u00ebs romake&nbsp;<em>Via Egnatia<\/em>&nbsp;q\u00eb lidh bot\u00ebn lindore me at\u00eb per\u00ebndimore e p\u00ebrdorur q\u00eb nga shekulli II, P.E.S.<sup>3<\/sup>&nbsp;Nga ana tjet\u00ebr, studimeve i hedhin drit\u00eb supozimet se vendbanimi n\u00eb Kalan\u00eb e Prizrenit mund t\u00eb ket\u00eb nd\u00ebrvepruar me vendbanime parahistorike fqinje si Vlashnja, Nasheci dhe Korisha.<sup>4<\/sup>&nbsp;Ky informacion tregon se Kalaja e Prizrenit dhe vendbanimi i par\u00eb i themeluar n\u00eb Prizren, p\u00ebrve\u00e7 r\u00ebnd\u00ebsis\u00eb s\u00eb saj lokale kishte edhe nj\u00eb r\u00ebnd\u00ebsi t\u00eb madhe rajonale.<\/p>\n\n\n\n<p>Kalaja, e cila ende e ruan madh\u00ebshtin\u00eb e saj dhe \u00ebsht\u00eb e ngritur n\u00eb krye t\u00eb qytetit, gjurm\u00ebt e para t\u00eb s\u00eb cil\u00ebs konsiderohen muret,&nbsp;<a href=\"https:\/\/web.archive.org\/web\/20230118152040\/http:\/\/xk.usembassy.gov\/sq\/kalaja-e-prizrenit\/\">kan\u00eb filluar t\u00eb nd\u00ebrtohen qysh n\u00eb Periudh\u00ebn Bizantine<\/a>. Gjat\u00eb koh\u00ebs s\u00eb paqes (Pax-Romana) q\u00eb zgjati gjat\u00eb Perandoris\u00eb Romake, me ndarjen e Rom\u00ebs n\u00eb Rom\u00ebn Lindore (Bizantine) dhe Per\u00ebndimore, vendbanimet q\u00eb nuk kishin nevoj\u00eb p\u00ebr mbrojtje filluan t\u00eb nd\u00ebrtonin mure p\u00ebr t\u2019u mbrojtur nga sulmet e ndryshme dhe periudha e qyteteve t\u00eb fortifikuara u rishfaq. N\u00eb k\u00ebt\u00eb drejtim, mund t\u00eb thuhet se Kalaja e Prizrenit filloi t\u00eb merrte form\u00eb n\u00eb k\u00ebto periudha, e pastaj u zhvillua dhe u rrit me kalimin e koh\u00ebs. \u00cbsht\u00eb e mundur q\u00eb zona e kalas\u00eb t\u00eb konsiderohet si akropolet (N\u00eb greqisht, Acropolis do t\u00eb thot\u00eb qyteti i sip\u00ebrm) e nd\u00ebrtuara n\u00eb periudh\u00ebn klasike greke gjat\u00eb periudhave romake dhe m\u00eb von\u00eb bizantine. Akropolet jan\u00eb pjes\u00eb urbane t\u00eb vendosura mbi kodra, t\u00eb rrethuara me mure, t\u00eb strehuara, me rezervuar\u00eb uji, municione ushtarake, depo ushqimore, nd\u00ebrtesa fetare, ku t\u00eb gjith\u00eb banor\u00ebt e qytetit mund t\u00eb strehoheshin n\u00eb rast t\u00eb ndonj\u00eb lufte, n\u00eb qytetet greke. N\u00eb k\u00ebt\u00eb kuptim, Kalaja e Prizrenit me struktur\u00ebn e saj t\u00eb mbrojtjes, magazinat q\u00eb i posedon dhe strukturat e r\u00ebnd\u00ebsishme t\u00eb saj, mund t\u00eb supozohet se \u00ebsht\u00eb p\u00ebrdorur si qytet i fortifikuar.<\/p>\n\n\n\n<p>Kur fokusohemi n\u00eb struktur\u00ebn e kalas\u00eb, si\u00e7 tregohet edhe n\u00eb histori, shihet se ajo \u00ebsht\u00eb e rrethuar nga mure me lart\u00ebsi dhe trash\u00ebsi t\u00eb madhe q\u00eb mbrojn\u00eb qytetin.<sup>5<\/sup>&nbsp;N\u00eb an\u00ebn tjet\u00ebr, duke par\u00eb vendndodhjen dhe form\u00ebn e kalas\u00eb, v\u00ebrehet se Vitruviusi ka ndjekur rekomandimet e dh\u00ebna p\u00ebr nd\u00ebrtimin e k\u00ebshtjell\u00ebs. Vitruvius, n\u00eb librin e tij \u201cDe Architectura V\u201d (mbi arkitektur\u00ebn), thekson se kalat\u00eb nuk duhet t\u00eb ken\u00eb planimetri katrore ose k\u00ebnde t\u00eb sakta, p\u00ebr t\u00eb mos lejuar q\u00eb armiku t\u00eb fshihet, ato duhet t\u00eb rrethohen nga nj\u00eb terren i ashp\u00ebr p\u00ebr t\u00eb v\u00ebshtir\u00ebsuar afrimin dhe rrug\u00ebt q\u00eb \u00e7ojn\u00eb te portat duhet t\u00eb jen\u00eb t\u00eb lakuar.<sup>6<\/sup>&nbsp;N\u00eb k\u00ebt\u00eb kuptim, kalaja e Prizrenit \u00ebsht\u00eb e nd\u00ebrtuar n\u00eb terren t\u00eb ashp\u00ebr, p\u00ebr t\u00eb par\u00eb armikun nga t\u00eb gjitha k\u00ebndet, nuk ka k\u00ebnde t\u00eb mprehta dhe \u00ebsht\u00eb projektuar sipas form\u00ebs s\u00eb topografis\u00eb n\u00eb t\u00eb cil\u00ebn ndodhet. Gjithashtu, hetimet tregojn\u00eb se sipas raportit me topografin\u00eb dhe ndarjet brenda saj, kalaja p\u00ebrb\u00ebhet nga tre pjes\u00eb kryesore si \u2018kalaja e sip\u00ebrme\u2019, \u2018kalaja e poshtme\u2019 dhe \u2018zona jugore e kalas\u00eb\u2019.<sup>7<\/sup><\/p>\n\n\n\n<p>Nga ana tjet\u00ebr, zhvillimi i Kalas\u00eb s\u00eb Prizrenit filloi t\u00eb form\u00ebsoj\u00eb rrethin\u00ebn e saj dhe filluan t\u00eb hidhen themelet e qytetit t\u00eb sot\u00ebm t\u00eb Prizrenit. Para s\u00eb gjithash, ekspert\u00eb q\u00eb punonin n\u00eb nd\u00ebrtimin e k\u00ebshtjell\u00ebs filluan t\u00eb nd\u00ebrtonin streh\u00eb p\u00ebr veten e tyre n\u00ebn kala, n\u00eb rr\u00ebz\u00eb t\u00eb malit, midis kalas\u00eb dhe lumit, e m\u00eb pas nd\u00ebrtimi rreth kalas\u00eb vazhdoi t\u00eb zgjerohej.<sup>8<\/sup>&nbsp;Kjo ishte nj\u00eb form\u00eb e zakonshme e zhvillimit n\u00eb qytetet mesjetare. Qytetet mesjetare t\u00eb quajtura \u201cBourg\u201d kishin nj\u00eb struktur\u00eb q\u00eb mbeti brenda mureve t\u00eb reja t\u00eb nd\u00ebrtuara mbi mbetjet e rr\u00ebnojave t\u00eb periudh\u00ebs romake. Muret u nd\u00ebrtuan nga feudal\u00ebt p\u00ebr t\u00eb mbrojtur popullin e tyre nga sulmet intensive dhe pushtimet.<sup>9<\/sup>&nbsp;Megjithat\u00eb, m\u00eb von\u00eb, t\u00eb huajt dhe tregtar\u00ebt nd\u00ebrtuan strehimore rreth k\u00ebtyre mureve, dhe Fau-bourgs, me fjal\u00eb t\u00eb tjera, lagjet periferike, u formuan rreth Bourg\u00ebve t\u00eb p\u00ebrhapur n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb Evrop\u00ebn. N\u00eb k\u00ebt\u00eb pik\u00eb, zona e N\u00ebnkalas\u00eb, si nj\u00eb periferi e formuar rreth kalas\u00eb, mund t\u00eb p\u00ebrkufizohet si faza e par\u00eb n\u00eb zgjerimin e qytetit t\u00eb Prizrenit.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u00eb pas, sidomos duke pasur parasysh luft\u00ebrat dhe pushtimet q\u00eb mbizot\u00ebruan n\u00eb Ballkan, kalaja s\u00eb bashku me qytetin e Prizrenit kan\u00eb pritur qytet\u00ebrime t\u00eb ndryshme dhe kan\u00eb p\u00ebsuar transformime t\u00eb vazhdueshme.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Gjat\u00eb mesjet\u00ebs e deri m\u00eb sot, Prizreni s\u00eb pari u p\u00ebrfshi n\u00eb kufijt\u00eb e Shtetit t\u00eb Par\u00eb Bullgar pas lindjes s\u00eb Krishtit n\u00eb vitet 830,<sup>10<\/sup>&nbsp;pastaj n\u00eb shekujt XI \u2013 XII mbeti midis perandorive bizantine, bullgare dhe serbe gjat\u00eb kryq\u00ebzatave dhe n\u00eb shekullin XIV ajo kaloi n\u00ebn kontrollin serb duke u lidhur me kish\u00ebn ortodokse serbe.<sup>11<\/sup>&nbsp;N\u00eb vazhdim, Kosova u pushtua nga lufta e par\u00eb e saj t\u00eb vitit 1389 dhe k\u00ebshtu rajoni i Prizrenit u pushtua n\u00eb vitin 1455 dhe si rrjedhoj\u00eb kalaja s\u00eb bashku me qytetin kaluan n\u00ebn kontrollin Osman.<\/p>\n\n\n\n<p>Mund t\u00eb thuhet se edhe kalaja edhe qyteti i Prizrenit kan\u00eb arritur p\u00ebrparim t\u00eb madh n\u00eb periudh\u00ebn Osmane. Ura e Gurit, Hamami i Gazi Mehmed Pash\u00ebs, Xhamia e Sinan Pash\u00ebs, t\u00eb cilat do t\u00eb b\u00ebhen simbolet e qytetit n\u00eb k\u00ebt\u00eb periudh\u00eb, filluan t\u00eb formojn\u00eb imazhin dominues t\u00eb Prizrenit. Aq sa, n\u00eb burimet Osmane, qyteti quhej me emra t\u00eb till\u00eb si Purzeyn, Perzerin, Purzen dhe Zerin,<sup>12<\/sup>&nbsp;q\u00eb do t\u00eb thot\u00eb \u2018qytet plot pasuri\u2019. N\u00eb k\u00ebt\u00eb periudh\u00eb Kalaja e Prizrenit filloi t\u00eb transformohej s\u00eb bashku me qytetin dhe kalas\u00eb iu b\u00ebn\u00eb shtesa t\u00eb reja sipas nevojave t\u00eb ndryshme. Ky \u00ebsht\u00eb nj\u00eb proces transformimi q\u00eb haset shpesh, kur vler\u00ebsohet n\u00eb procesin historik. \u00c7do qytet\u00ebrim q\u00eb pushtoi nj\u00eb vend t\u00eb ri, riform\u00ebsoi qytetet dhe strukturat e pushtuara n\u00eb p\u00ebrputhje me nevojat e veta. Duke pasur parasysh q\u00eb ushtar\u00ebt ishin vendosur n\u00eb kala, shihet se shtesat jan\u00eb b\u00ebr\u00eb p\u00ebr t\u00eb plot\u00ebsuar disa nevoja n\u00eb aspektin e vazhdim\u00ebsis\u00eb s\u00eb jet\u00ebs s\u00eb p\u00ebrditshme. N\u00eb vitin 1808, Emin Pasha nd\u00ebrtoi nj\u00eb xhami n\u00eb kala dhe m\u00eb pas n\u00eb 1828 Mahmut Pasha e restauroi kalan\u00eb duke ia shtuar kull\u00ebn e sahatit. Gjat\u00eb periudh\u00ebs Osmane kalaja u p\u00ebrdor si baz\u00eb ushtarake, brenda kalas\u00eb u nd\u00ebrtuan reparte ushtarake, arsenal, burg dhe u vendos\u00ebn topa q\u00eb vazhdojn\u00eb t\u00eb ekzistojn\u00eb edhe sot. Me k\u00ebto nd\u00ebrhyrje kalaja iu afrua pamjes aktuale dhe u p\u00ebrdor me efikasitet deri n\u00eb luft\u00ebrat Ballkanike t\u00eb vitit 1912.<\/p>\n\n\n\n<details class=\"wp-block-details is-layout-flow wp-block-details-is-layout-flow\"><summary><em><strong>Disa burime t\u00eb p\u00ebrdorura:<\/strong><\/em><\/summary>\n<p><em><sup>1<\/sup>Thermidava ismi Klaudius Ptomey\u2019in Cografya eserinde gecmektedir, Recepo\u011flu, A.S. (2009). Prizren\u2019de T\u00fcrk D\u00f6nemi K\u00fclt\u00fcr Miras\u0131, Fikri ve Medya Hizmetleri Derne\u011fi Yay\u0131n\u0131<br>\u00a0<sup>2<\/sup>Hoxha, G. (2015). Te Dhena Te Reja Arkeologjike Nga Kalaja e Prizrenit, Akademia e Shkencave e Shqiperise, Dardania; Kerkime dhe Studime Arkeologjike, (edt: Korkuti, M., Perzhita, L., &amp; Luci, K.), Tirane<br><sup>3<\/sup>Nikoli\u00e7, S. (1998). Prizren od Srednjeg Veka do Savremenog Doba, Urbanisticko, Arhitektonski Razvoj, Grafika<br><sup>4<\/sup>Hoxha, G. (2015). Te Dhena Te Reja Arkeologjike Nga Kalaja e Prizrenit, Akademia e Shkencave e Shqiperise, Dardania; Kerkime dhe Studime Arkeologjike, (edt: Korkuti, M., Perzhita, L., &amp; Luci, K.), Tirane<br><sup>5<\/sup>Toy, S. (1985). Castles: Their Construction and History, London<br><sup>6<\/sup>Vitruvius (1931).\u00a0On Architecture, Volume I: Books 1-5.\u00a0Translated by\u00a0Frank Granger.\u00a0Loeb Classical Library 251. Cambridge, MA: Harvard University Press<br><sup>7<\/sup>The Ministry Of Culture, Youth and Sports \u2013 Kosovo\/UNMIK (2006). Integrated Rehabilitation Project Plan \/ Survey of the Architectural and Archaelogical Heritage, (IRPP\/SAAH), Regional Programme For Cultural And Natural Heritage In South East Europe, 2003 \u2013 2006, Preliminary Technical Assessment of the Architectural and Archaeological Heritage in South East Europe, The Prizren Fortress (Kalaja), Prizren, Kosovo\/UNMIK<br><sup>8<\/sup>Nikoli\u00e7, S. (1998). Prizren od Srednjeg Veka do Savremenog Doba, Urbanisticko, Arhitektonski Razvoj, Grafika<br><sup>9<\/sup>K\u00fcrk\u00e7\u00fco\u011flu, E. (2010). \u0130deal Aray\u0131\u015f\u0131nda Bir D\u00f6n\u00fcm Noktas\u0131: Y\u0131ld\u0131z \u015eehirler, \u0130deal Kent Say\u0131 1,Mayis 2010, ss. 78-95<br><sup>10<\/sup>Nikoli\u00e7, S. (1998). Prizren od Srednjeg Veka do Savremenog Doba, Urbanisticko, Arhitektonski Razvoj, Grafika<br><sup>11<\/sup>K\u00fcrk\u00e7\u00fco\u011flu, E. (2010). \u0130deal Aray\u0131\u015f\u0131nda Bir D\u00f6n\u00fcm Noktas\u0131: Y\u0131ld\u0131z \u015eehirler, \u0130deal Kent Say\u0131 1,Mayis 2010, ss. 78-95<br><sup>12<\/sup>Recepo\u011flu, A.S. (2009). Prizren\u2019de T\u00fcrk D\u00f6nemi K\u00fclt\u00fcr Miras\u0131, Fikri ve Medya Hizmetleri Derne\u011fi Yay\u0131n\u0131<\/em><\/p>\n<\/details>\n\n\n\n<p>\u270e Hadis Abdula<\/p>\n\n\n<div class=\"is-default-size wp-block-site-logo\"><a href=\"https:\/\/prizmamedium.com\/tr\/\" class=\"img-link custom-logo-link\" rel=\"home\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1000\" height=\"360\" src=\"https:\/\/prizmamedium.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/cropped-cropped-PRIZMA_LOGO_web-1.webp\" class=\"custom-logo\" alt=\"Prizma Medium\" srcset=\"https:\/\/prizmamedium.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/cropped-cropped-PRIZMA_LOGO_web-1.webp 1000w, https:\/\/prizmamedium.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/cropped-cropped-PRIZMA_LOGO_web-1-300x108.webp 300w, https:\/\/prizmamedium.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/cropped-cropped-PRIZMA_LOGO_web-1-768x276.webp 768w, https:\/\/prizmamedium.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/cropped-cropped-PRIZMA_LOGO_web-1-640x230.webp 640w\" sizes=\"auto, (max-width: 1000px) 100vw, 1000px\" \/><\/a><\/div>\n\n\n<p><sub>*<em>Kjo p\u00ebrmbajtje \u00ebsht\u00eb p\u00ebrgatitur me mb\u00ebshtetjen e CHwB Kosova dhe platform\u00ebs G\u00ebrrG\u00ebrr<\/em><\/sub><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Kur fokusohemi n\u00eb struktur\u00ebn e kalas\u00eb, si\u00e7 tregohet edhe n\u00eb histori, shihet se ajo \u00ebsht\u00eb e rrethuar nga muret me lart\u00ebsi dhe trash\u00ebsi t\u00eb madhe q\u00eb mbrojn\u00eb qytetin. N\u00eb an\u00ebn tjet\u00ebr, duke par\u00eb vendndodhjen dhe [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":199,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"content-type":"","footnotes":""},"categories":[5],"tags":[86,79,84],"class_list":["post-198","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-fokus","tag-kalaja-e-prizrenit","tag-kosova","tag-prizren","entry-card--landscape"],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/prizmamedium.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/IMG_4982-2-428x260-1.jpeg","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/prizmamedium.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/198","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/prizmamedium.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/prizmamedium.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prizmamedium.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prizmamedium.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=198"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/prizmamedium.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/198\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":200,"href":"https:\/\/prizmamedium.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/198\/revisions\/200"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prizmamedium.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/199"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/prizmamedium.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=198"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/prizmamedium.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=198"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/prizmamedium.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=198"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}